{"id":7546,"date":"2018-05-08T12:50:34","date_gmt":"2018-05-08T10:50:34","guid":{"rendered":"http:\/\/blog-stage.wika.cloudpowered.services\/pl\/?p=7546"},"modified":"2024-11-18T15:18:33","modified_gmt":"2024-11-18T14:18:33","slug":"zabezpieczenie-przed-przeciazeniem-manometrow-z-rurka-bourdona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog-stage.wika.cloudpowered.services\/pl\/knowhow\/zabezpieczenie-przed-przeciazeniem-manometrow-z-rurka-bourdona\/","title":{"rendered":"Zabezpieczenie przed przeci\u0105\u017ceniem manometr\u00f3w z rurk\u0105 Bourdona"},"content":{"rendered":"

Czasami pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania zwi\u0105zane z zabezpieczeniem przed przeci\u0105\u017ceniem manometr\u00f3w z rurk\u0105 Bourdona. W tym artykule poruszono kwesti\u0119 przekraczania zakresu pomiarowego o maks. 30%. Co si\u0119 wtedy dzieje z manometrem? Czy nadal b\u0119dzie prawid\u0142owo wskazywa\u0107 ci\u015bnienie? Czy zachowa szczelno\u015b\u0107? Nast\u0119pnie przechodzimy do dodatkowego wyja\u015bnienia tych problem\u00f3w oraz om\u00f3wienia popularnych standard\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Po pierwsze: je\u017celi mierzone ci\u015bnienie nieznacznie wykroczy poza zakres pomiarowy, manometr nie \u201ewybuchnie\u201d. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, ryzyko takie istnieje wy\u0142\u0105cznie w przypadku znacznego przekroczenia zakresu pomiarowego. Manometry posiadaj\u0105 zabezpieczenia ograniczaj\u0105ce skutki takich zagro\u017ce\u0144.<\/p>\n

Z regu\u0142y producenci manometr\u00f3w zapewniaj\u0105 zabezpieczenie przed przeci\u0105\u017ceniem wg. dyrektywy 2014\/68\/UE (dyrektywa w sprawie urz\u0105dze\u0144 ci\u015bnieniowych) oraz normy EN 837-1: 1996. Ci\u015bnieniomierze – Cz\u0119\u015b\u0107 1: Ci\u015bnieniomierze z rurk\u0105 Bourdona Na tarczy jest to odzwierciedlone przez oznakowanie CE i napis EN 837-1. Specyfikacje podane w tych dokumentach s\u0105 r\u00f3\u017cne, poniewa\u017c EN 837-1 nie jest norm\u0105 zharmonizowan\u0105. Obydwa dokumenty s\u0105 niezale\u017cne i producenci manometr\u00f3w z rurk\u0105 Bourdona musz\u0105 zapewni\u0107 zgodno\u015b\u0107 z ka\u017cdym z nich.<\/p>\n

Manometry z rurk\u0105 Bourdona dopuszczaj\u0105ce obci\u0105\u017cenie pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144 i bez mo\u017cliwo\u015bci obci\u0105\u017cenia pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144<\/h2>\n

Przed podsumowaniem specyfikacji dotycz\u0105cej przeci\u0105\u017cenia nale\u017cy wyja\u015bni\u0107 istotn\u0105 klasyfikacj\u0119 manometr\u00f3w podan\u0105 w EN 837-1: W punkcie 9.4 norma definiuje manometry \u201ebez mo\u017cliwo\u015bci obci\u0105\u017cenia pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144\u201d(1)<\/sup> oraz \u201ez dopuszczalnym obci\u0105\u017ceniem pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144\u201d(2)<\/sup>. Poniewa\u017c mo\u017ce to by\u0107 myl\u0105ce, r\u00f3\u017cnice zosta\u0142y kr\u00f3tko opisane poni\u017cej: Zazwyczaj elementy ci\u015bnieniowe (rurka Bourdona) manometr\u00f3w bez dopuszczalnego obci\u0105\u017cenia pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144 s\u0105 zrobione z miedzi. Z kolei elementy ci\u015bnieniowe manometr\u00f3w z dopuszczalnym obci\u0105\u017ceniem pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144 s\u0105 wykonane ze stali nierdzewnej. Te dwa typy przyrz\u0105d\u00f3w mo\u017cna te\u017c rozr\u00f3\u017cni\u0107 po wygl\u0105dzie, poniewa\u017c manometry z dopuszczalnym obci\u0105\u017ceniem pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144 posiadaj\u0105 odpowiednie oznakowanie (czarny tr\u00f3jk\u0105t na ko\u0144cu skali).<\/p>\n\n

\"Bezpieczne

Czarny tr\u00f3jk\u0105t=\u00a0Dopuszczalne obci\u0105\u017cenie pe\u0142nego zakresu\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Brak\u00a0czarnego tr\u00f3jk\u0105ta\u00a0= Brak mo\u017cliwo\u015bci obci\u0105\u017cenia pe\u0142nego zakresu<\/p><\/div>\n \n

\nG\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy tymi rodzajami przyrz\u0105d\u00f3w polega na tym, \u017ce \u201emanometry z rurk\u0105 Bourdona<\/a> bez mo\u017cliwo\u015bci obci\u0105\u017cania pe\u0142nego zakresu\u201d nie mog\u0105 pracowa\u0107 stale przy obci\u0105\u017ceniu powy\u017cej 75% pe\u0142nego zakresu (FS). Je\u017celi taki manometr zostanie poddany ci\u0105g\u0142emu obci\u0105\u017ceniu na takim poziomie, w uk\u0142adzie pomiarowym mo\u017ce doj\u015b\u0107 do nieodwracalnych odkszta\u0142ce\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 objawia\u0107 np. jako przesuni\u0119cie zera. Przyk\u0142adowo: Manometr z rurk\u0105 Bourdona bez mo\u017cliwo\u015bci obci\u0105\u017cenia pe\u0142nej skali do wskazywania ci\u015bnienia w butli gazowej 300 bar\u00f3w musi by\u0107 zaprojektowany tak, aby pe\u0142en zakres wynosi\u0142 przynajmniej 400 bar\u00f3w.<\/p>\n

Wymagania dotycz\u0105ce zabezpieczenia przed przeci\u0105\u017ceniem manometr\u00f3w z rurk\u0105 Bourdona<\/h2>\n

Wymagania dyrektywy 2014\/68\/UE oraz normy europejskiej 837-1 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w kwestii zabezpieczenia przed przeci\u0105\u017ceniem manometr\u00f3w z rurk\u0105 Bourdona. Norma EN 837-1 podaje wymagania dotycz\u0105ce dok\u0142adno\u015bci wskazania oraz wytrzyma\u0142o\u015bci (uszczelnienia) po przeci\u0105\u017ceniu. W szczeg\u00f3lno\u015bci, wymagania dotycz\u0105ce uszczelnienia, kt\u00f3re musi wytrzyma\u0107 przeci\u0105\u017cenie 2,5-krotne przez 24 godziny s\u0105 bardzo restrykcyjne i znacznie przewy\u017cszaj\u0105 wymagania wynikaj\u0105ce z pr\u00f3by ci\u015bnieniowej (3)<\/sup> wg dyrektywy 2014\/68\/UE. Dyrektywa dot. urz\u0105dze\u0144 ci\u015bnieniowych wymaga jedynie wytrzymania ci\u015bnienia wynosz\u0105cego 1,43 ci\u015bnienia dopuszczalnego (PS). Jak wida\u0107 w tabeli, przyrz\u0105dy wykonane zgodnie z EN 837-1 automatycznie spe\u0142niaj\u0105 wymagania pr\u00f3by ci\u015bnieniowej (3)<\/sup> wg dyrektywy 2014\/68\/UE. Nie dzia\u0142a to jednak w drug\u0105 stron\u0119.<\/p>\n

W poni\u017cszej tabeli por\u00f3wnano r\u00f3\u017cne wymagania:<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/a><\/td>\n\u00a0<\/td>\nManometry bez mo\u017cliwo\u015bci
\nobci\u0105\u017cenia pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144<\/strong><\/td>\n		Manometry z dopuszczalnym obci\u0105\u017ceniem pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144<\/strong><\/td>\n\u0179r\u00f3d\u0142o<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Technologia
\npomiarowa
\n\u00a0<\/strong><\/td>\n		Czas trwania przeci\u0105\u017cenia\u00a0#1<\/td>\n12 h<\/td>\n12 h<\/td>\nEN 837-1(1)<\/sup><\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Przeci\u0105\u017cenie\u00a0#1<\/td>\n1 * PFSV<\/sub><\/span><\/td>\n1,3 * PFSV<\/sub><\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Czas trwania przeci\u0105\u017cenia\u00a0#2<\/td>\n15 min<\/td>\n–<\/td>\n<\/tr>\n
Przeci\u0105\u017cenie\u00a0#2[a]<\/sup><\/span><\/td>\n1,1 – 1,25 * PFSV<\/sub><\/span><\/td>\n–<\/td>\n<\/tr>\n
Zmiana[a,b]<\/sup><\/span>\u00a0w klasie\u00a0
\ndok\u0142adno\u015bci
\n<\/span><\/td>\n		1,2 – 1,5 razy<\/td>\n1,2 – 1,5 razy<\/td>\n<\/tr>\n
Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107\u00a0
\n(szczelno\u015b\u0107)<\/strong><\/td>\n		Czas trwania przeci\u0105\u017cenia<\/td>\n24 h<\/td>\n24 h<\/td>\nEN 837-1(2)<\/sup><\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Przeci\u0105\u017cenie[a]<\/sup><\/span><\/td>\n1,5 – 2,5 * PFSV<\/sub><\/span><\/td>\n1,5 – 2,5 * PFSV<\/sub><\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Wymaganie:<\/td>\nSzczelno\u015b\u0107<\/td>\nSzczelno\u015b\u0107<\/td>\n<\/tr>\n
Czas trwania przeci\u0105\u017cenia<\/td>\n–<\/td>\n–<\/td>\n\n

Dyrektywa
\n2014\/68\/EU(3)<\/sup><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

Przeci\u0105\u017cenie<\/td>\n1,43 * PS
\n(= 1,07[c]<\/sup><\/span> * P<\/span>FSV<\/sub><\/span>)<\/span><\/td>\n		1,43 * PS
\n(= 1,43 * PFSV<\/sub><\/span>)<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Wymaganie:<\/td>\nSzczelno\u015b\u0107<\/td>\nSzczelno\u015b\u0107<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Legenda<\/strong>
\nPFSV<\/sub><\/span> =\u00a0Warto\u015b\u0107 pe\u0142nej skali\u00a0(ci\u015bnienie na ko\u0144cu skali manometru)
\nPS\u00a0= \u201cMaksymalne dopuszczalne ci\u015bnienie\u201d \u2013 najwy\u017csze ci\u015bnienie, do kt\u00f3rego pomiaru manometr zosta\u0142 zaprojektowany, okre\u015blone przez producenta. Dla manometr\u00f3w bez mo\u017cliwo\u015bci obci\u0105\u017cenia pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144: PS = 0.75 * PFSV<\/sub>, w innym przypadku: PS = PFSV
\n<\/sub>(a)<\/sup><\/span>\u00a0W zale\u017cno\u015bci od zakresu ci\u015bnienia
\n(b)<\/sup><\/span> Zmiana klasy dok\u0142adno\u015bci jest mierzona po dodatkowym badaniu cyklu obci\u0105\u017cenia (nie zosta\u0142o to om\u00f3wione w tym artykule). Nie istnieje specyfikacja dotycz\u0105ca dopuszczalnej zmiany klasy dok\u0142adno\u015bci po samym obci\u0105\u017ceniu (bez badania cyklu obci\u0105\u017cenia). Warto\u015bci z tabeli nale\u017cy zatem traktowa\u0107 jako bezwzgl\u0119dne maksimum.
\n(c)<\/sup><\/span> Dla manometr\u00f3w bez mo\u017cliwo\u015bci obci\u0105\u017cenia pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144 stosuj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce warto\u015bci: Przeci\u0105\u017cenie 1.43 * PS = 1.43 * 0.75 * PFSV<\/sub> = 1.07 * PFSV<\/sub><\/p>\n

\nWyja\u015bnienie na przyk\u0142adzie<\/h2>\n

Przyk\u0142ad\u00a01
\n<\/strong>Manometr 0-10 bar\u00f3w, element ci\u015bnieniowy miedziany. Przyrz\u0105d nie ma mo\u017cliwo\u015bci obci\u0105\u017cenia pe\u0142nego zakresu wskaza\u0144 i musi spe\u0142nia\u0107 nast\u0119puj\u0105ce wymagania:<\/p>\n